IVITER portal

Cattlepunk – Science-Fiction Wyjaśnione

Mieszanie science-fiction i westernu nie kończy się tylko na space westernie, gdzie motywy znane z opowieści o Dzikim Zachodzie są przenoszone w przyszłość. Już omawiając steampunk, wspomnieliśmy o odnodze tego podgatunku skupiającej się właśnie na łączeniu unikalnej steampunkowej estetyki z westernem.

W cattlepaunku (od „cattle” czyli bydła) zazwyczaj zachowana jest ogólna konwencja westernu – czy to klasycznego, czy to rewizjonistycznego – toteż kowboje używają pistoletów i strzelb, historia dzieje się w jakichś małych miasteczkach w okolicach prerii, mogą pojawić się jacyś Indianie albo chciwi właściciele ziemscy… ale w to wszystko wrzucone są elementy sci-fi, takie jak kosmici, roboty albo technologia, która wykracza znacznie poza ramy historyczne. Czasami jest to wyjaśnione tym, że jest to po prostu historia alternatywna, w której tego typu rzeczy są na porządku dziennym, a kiedy indziej jest to spowodowane podróżami w czasie lub nagłymi wizytami kosmitów. Zdarza się też, że technologia właściwa dla okresu historycznego Dzikiego Zachodu zostaje wzbogacona o elementy science-fiction, najczęściej zachowane w estetyce steampunkowej.

Bohaterowie „Wild, Wild West” napotykają osobliwe urządzenie.,

Można powiedzieć, że prekursorem cattlepunku była seria filmów z 1935 roku The Phantom Empire, gdzie pewien kowboj odkrywa ukrytą, podziemną cywilizację pełną zaawansowanej technologii; a także powieści groszowe z przełomu XIX i XX wieku o wynalazcy Franku Readzie i jego mechanicznym człowieku. Jednakże za najwcześniejszy przykład cattlepunku uważa się poprzedzający powstanie steampunku, emitowany w latach 1965-1969 serial Wild, Wild West (na podstawie którego powstał potem film Bardzo Dziki Zachód), który łączył ze sobą western z dramatem szpiegowskim, a że główni bohaterowie dysponowali niesamowitą technologią i mierzyli się z szalonymi naukowcami i mistrzami zbrodni, był to niejako Bond przeniesiony na Dziki Zachód. Cattlepunk obecny był też w przypadających na czasy powojenne komiksach Srebrnej Ery, zwłaszcza w komiksach ze stajni Marvela, gdzie Jack Kirby i Stan Lee wprowadzili wiele elementów z opowieści o superbohaterach w realia westernowe… ale DC również nie próżnowało i stworzyło kilku superbohaterów działających w czasach Dzikiego Zachodu, z których najsłynniejszym był Jonah Hex. I choć później zdarzały się utwory będące w całości cattlepunkiem – jak serial The Adventures of Brisco County Jr., filmy i kreskówki o Zorro, czy film Świat Dzikiego Zachodu i jego serialowa adaptacja Westworld – to teraz o wiele częściej trafiają się pojedyncze odcinki typowo fantastycznych utworów osadzone w westernowych realiach (takie odcinki miały, chociażby, Kacze Opowieści, DC’s Legends of Tomorrow i różne serie Star Treka).

Jonah Hex w „DC’s Legends of Tomorrow”.

Bardziej współczesnymi przykładami cattlepunku są, między innymi: trzecia część Powrotu do przyszłości, webcomic Next Town Over, oraz komiks i oparty na nim film Kowboje kontra Obcy.

Przejdź do paska narzędzi