Stonepunk – Science-Fiction Wyjaśnione

0
67

Kiedy myślimy o technologii i o wielkich wynalazkach w historii, przywodzi nam na myśl raczej starożytność, renesans, XIX wiek albo współczesność. Kiedy spoglądamy na czasy prehistoryczne, myślimy o nich jak o prymitywnymokresie, w którym najważniejszym odkryciem był sposób na rozpalanie ognia, a najważniejszym wynalazkiem – koło. Warto jednak pamiętać, że pierwszą istotną rewolucją w naszej historii była rewolucja neolityczna – przejście z łowiecko-zbierackiego trybu życia do trybu osiedleńczo-hodowlanego. Ponieważ okres prehistoryczny nie pozostawił po sobie żadnego pisma, a jedynie rysunki w jaskiniach, kości i ślady w grobowcach (a często i te pozostałości ostały się tylko szczątkowo), trudno jest dociec, jak wyglądało życie codzienne „jaskiniowców”.

Na tym obrazku widzimy prehistoryczny samochód. Skóry i kości pełnią role ubrań, a dinozaur i tygrys szablozębny to zwierzątka domowe.

Być może właśnie dlatego (jak również z powodu dinozaurów, które wciąż pobudzają ludzką wyobraźnię) niektórzy twórcy fantastyki próbują opowiadać historie osadzone w czasach prehistorycznych albo w krainach, które mają podobne do prehistorycznych realia; albo próbują sobie wyobrazić jak ludzkość odtwarza znaną sobie technologię z takich materiałów jak kamień, drewno, zwierzęca skóra czy kości. Dość często też pojawiają się tam dinozaury, mamuty i tygrysy szablozębne… lub zwierzęta do nich podobne.Tego typu opowieści z czasem zyskały nazwę stonepunk i, oczywiście, najpopularniejszym i najbardziej jaskrawym przykładem tego podgatunkiem są Flinstonowie. Właściwie to jednym z najbardziej interesujących aspektów tej kreskówki była właśnie niesamowita technologia – światła sygnalizacyjne, telewizja, koparki, samochody, lodówki i inne elementy XX wieku wykonane z kamienia, drewna, a czasem nawet napędzane dinozaurami.

Niemniej jednak zanim pojawili się Flinstonowie, stonepunk (choć jeszcze wtedy tak nienazwany) miał swoje miejsce w filmie i literaturze. Za prekursora stonepunku uważa się ojca Tarzana, romansu planetarnego i powieści miecza i planety – Edgara Rice’a Burroughsa, który często poruszał temat ukrytych, prymitywnych krain. I też dwie jego książki miały miejsce w krainach przypominających czasy prehistoryczne. Jedną z nich jest Back To The Stone Age z cyklu o Pellucidarze (zaginionym świecie, znajdującym się we wnętrzu Pustej Ziemi) z 1937 roku; a drugą było The Land That Time Forgot z roku 1918, będące pierwszą częścią trylogii o wyspie Caspak – obie krainy były w zamyśle zaginionymi lądami pełnymi prehistorycznej flory i fauny oraz prymitywnych tubylców, gdzie trafili Europejczycy, muszący radzić sobie z dala od cywilizacji.

Jeśli chodzi o filmowego prekursora stonepunku, to jest nim Milion lat przed naszą erą z 1940 roku, który to film opowiada o Tumaku, synu wodza Kamiennego Plemienia zakochującym się w Loanie, kobiecie z Plemienia Muszli; i który doczekał się dwóch remake’ów – z 1966 i z 2008 (oryginał i remake z lat sześćdziesiątych do dzisiaj chwalone są za swoje niesamowite efekty specjalne). Milion lat przed naszą erą jest jednym z tak zwanych „dinosaur movies”, które przez pewien czas były popularnym podgatunkiem filmów klasy B (tam to właśnie dinozaury były głównym zagrożeniem dla ludzi).

Kadr z „Wyspy Gilligana” – w tle widać zrobiony z trawy i bambusa dom.

Bardziej pod kątem odtwarzania technologii niż osadzania akcji w czasach prehistorycznych, do stonepunku zalicza się Wyspę Gilligana – sitcom o rozbitkach na bezludnej wyspie próbujących za pomocą różnych przemyślnych sposobów wezwać pomoc.

Jeśli chodzi o bardziej współczesne przykłady stonepunku, to są to: Krudowie, filmy z serii Epoka Lodowcowa, manga i anime Dr. Stone, oraz edukacyjny serial animowany Cro.

Przeczytaj również inne artykuły z cyklu Science-Fiction Wyjaśnione:

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o